En Boy Oranı Hesaplama

Formül Nasıl Çalışır?

En boy oranı hesaplayıcı dört modda çalışır: piksel boyutlarını oranlarına sadeleştirme (1920×1080 → 16:9), oran ve yükseklikten eksik genişliği bulma, oran ve genişlikten eksik yüksekliği bulma veya yeni genişlik ya da yükseklik girerek orantılı ölçekleme. En boy oranı genişlik ve yükseklik arasındaki orantılı ilişkidir; ekranların, görsellerin, videoların ve baskı düzenlerinin şeklini belirler. Yanlış oran uzatılmış, sıkıştırılmış veya kırpılmış içeriğe neden olur. Bu hesaplayıcı kesin oran sadeleştirmesi için EBOB (En Büyük Ortak Bölen) kullanır. Oran değerleri ondalıklı olabilir, 2,39:1 yazıldığı gibi girilir; piksel değerleri tam sayıdır ve bulunan kenar en yakın tam piksele yuvarlanır.

Bilinen Çözünürlüklerin Oranları

Boyutları çok farklı çözünürlükler aynı şekli taşıyabilir. 1280×720, 1920×1080, 2560×1440, 3840×2160 ve 7680×4320'nin hepsi sadeleşince 16:9 verir; 1920×1200 ise 8:5 olur, bu da 16:10 ile aynı şekildir. Bazı oran adları yuvarlanmıştır: 2560×1080 sadeleşince 64:27 çıkar, yani yaklaşık 2,37:1; 21:9 ise yaklaşık 2,33:1'dir. Ondalık kutusu bu karşılaştırmayı kolaylaştırır: 16:9 oranı 1,7778, 21:9 ise 2,3333 olarak görünür.

Bozulmadan Görsel Yeniden Boyutlandırma

Bir görselin yalnız genişliğini ya da yalnız yüksekliğini değiştirmek onu gerer. Ölçek modu şekli korur: orijinal boyut olarak 1920×1080, yeni genişlik olarak 800 girdiğinizde yükseklik 450 çıkar. Yeni kenarlardan yalnız birini doldurun; ikisi birden doluysa hesaplayıcı birini boşaltmanızı ister, çünkü ikinci kenar orandan gelir. Bir görseli başka şekilde bir çerçeveye sığdırmanın her zaman bir bedeli vardır: 1600 piksel genişliğindeki 4:3 bir görsel 1200 piksel yüksekliğindedir, aynı genişlikteki 16:9 bir çerçeve ise yalnız 900 piksel yüksekliğindedir; görselin yüksekliğinin dörtte biri kırpılmak zorunda kalır.

Siyah Bantlar: Letterbox ve Pillarbox

Görüntü ile ekranın şekli farklıysa ve hiçbir şey kırpılmıyorsa aradaki boşluğu bantlar doldurur. 2,39:1 bir görüntü 16:9 bir ekranda tam genişlikte gösterildiğinde ekran yüksekliğinin yaklaşık %74'ünü kaplar (1,7778 ÷ 2,39 ≈ 0,744); üstte ve altta bant kalır, buna letterbox denir. 4:3 bir görüntü aynı ekranda tam yükseklikte gösterildiğinde genişliğin %75'ini kaplar (1,3333 ÷ 1,7778 = 0,75) ve bantlar yanlara düşer; buna pillarbox denir. Görüntünün tam yüksekliğini Yükseklik Bul verir: 2,39:1 oranında 1920 piksel genişliğindeki bir görüntü 803 piksel yüksekliğindedir.

Web Tasarım ve CSS

CSS'teki aspect-ratio özelliği bir kutunun oranını doğrudan belirler, örneğin aspect-ratio: 16 / 9. Daha eski yöntem yüzde cinsinden padding'e dayanır ve CSS bu yüzdeyi kapsayan kutunun genişliğine göre hesaplar: padding-bottom değerini %56,25 yapmak 16:9 bir kutu verir, çünkü 9 ÷ 16 = 0,5625. Ondalık kutusu genişliğin yüksekliğe bölümünü gösterir; 100'ü bu sayıya bölmek aynı yüzdeyi verir (100 ÷ 1,7778 ≈ 56,25).

Fotoğrafçılık ve Baskı

Bir fotoğrafın piksel boyutu şeklini söyler: 6000×4000 sadeleşince 3:2, 5184×3888 ise 4:3 olur. Baskı boyutları da tam sayı olarak girilerek aynı şekilde denetlenir: 20×25 cm 4:5'e sadeleşir. 3:2 bir fotoğraf 4:5'e kırpılmadan sığmaz. Kısa kenarı 20 cm basıldığında uzun kenarı 30 cm olur; bunun 5 cm'si, yani görüntünün altıda biri, 20×25 cm baskının dışında kalır.

Matematiksel Temel: EBOB

En boy oranını sadeleştirmek için EBOB (En Büyük Ortak Bölen) kullanılır. Öklid algoritması büyük sayıyı küçüğe böler ve kalan 0 olana kadar tekrarlar. EBOB(1920, 1080): 1920÷1080 kalan 840, 1080÷840 kalan 240, 840÷240 kalan 120, 240÷120 kalan 0 → EBOB=120. Sonra 1920÷120=16, 1080÷120=9 → 16:9. Bu hesaplayıcı bu işlemi herhangi bir boyut çifti için anında yapar. Bazı boyutlar düzgün sadeleşmez; 1366×768 çözünürlüğü EBOB=2 ile 683:384 verir, bu 16:9'a yakındır ama eşit değildir (1,7786'ya karşı 1,7778).

Birden Fazla Format İçin Ölçekleme

Aynı görsel birkaç farklı şekilde hazırlanacaksa bir genişlik seçip her oran için Yükseklik Bul'u bir kez çalıştırın. 1080 piksel genişlikte 1:1 için 1080, 4:5 için 1350, 9:16 için 1920 piksel yükseklik gerekir. Asıl konuyu, daha kısa kırpımların keseceği kenarlardan uzak tutun.